130 yıllık gizem çözüldü: İpek elbisedeki şifreli notlar hava

Her şey 2013 yılında ABD'de yaşayan koleksiyoncu Sara Rivers Cofield'in Maine eyaletindeki bir antika dükkanından 1880'lere ait ipek bir elbise satın almasıyla başladı. Elbisenin etek kısmındaki gizli bir cepte, üzerinde anlaşılması güç kelimeler ve sayılar bulunan iki buruşuk kağıt bulundu.

Yaklaşık on yıl boyunca kriptologlar, kağıtlardaki ifadelerin anlamını çözmeye çalıştı. Metinlerde "Bismark yaprak dökmeyen geyik bankası", "Calgary Küba korumasız ördek faganı çürütüyor" gibi cümleler yer alıyordu. Kağıtların kenarlarında ayrıca "101 PM" (22:11) ve "1124 P" (23:24) gibi zaman notları vardı.

Araştırmacı Wayne Chan, çözüm yolunu telgraf sistemlerinde buldu. O dönem telgraf şirketlerinin kelime başına ücretlendirme yapması nedeniyle, mesajların daha kısa iletilebilmesi için "telgraf stenosu" olarak bilinen bir sıkıştırma sistemi kullanılıyordu. Chan, 170'ten fazla kod kitabını inceledikten sonra söz konusu kodların, 1800'lerin sonlarında ABD ulusal hava servisi olarak görev yapan ABD Ordusu Sinyal Kolordusu'na ait olduğunu tespit etti.

Çözülen ifadeye göre "Bismark, omit, leafage, buck, bank" şu meteorolojik verileri içeriyordu: Bismark istasyon konumu (Dakota Bölgesi), omit barometrik basınç (30. 08 inHG) ve hava sıcaklığı (56°F), leafage çiğ noktası (32 derece), buck yağış yok ve rüzgâr kuzeyden esiyor, bank açık hava koşulları ve rüzgâr hızı saatte 12 mil. Chan, bu verileri dönemin hava durumu kayıtlarıyla karşılaştırarak mesajın gönderildiği tarihi de netleştirdi: 27 Mayıs 1888.

Mesajların anlamı büyük ölçüde çözülmüş olsa da, bu resmi hava raporlarının bir ipek elbisenin gizli cebine nasıl ve neden yerleştirildiği hâlâ yanıt bekliyor. Elbisenin iç kısmında yer alan etikette "Bennett" ismine rastlandı. Chan ve araştırmacılar, dönemin Washington DC'deki Sinyal Servisi ofisinde görev yapan ya da telgrafla çalışan kadınların izini sürse de elbisenin gerçek sahibine henüz ulaşılamadı.