Abd'li yetkili: İran anlaşması imza aşamasında, detaylar netleşti

ABD'li üst düzey bir yetkili, uzun süredir devam eden müzakerelerin ardından ABD ile İran arasında nükleer anlaşmanın imza aşamasına geldiğini duyurdu. Yetkili, anlaşmanın temel maddelerini ve tarafların taahhütlerini detaylandırdı.

Anlaşma kapsamında İran'ın uranyum zenginleştirme seviyesi yüzde 3. 67 ile sınırlandırılacak ve mevcut stoklarının büyük kısmı yurt dışına gönderilecek veya seyreltilecek. Ayrıca, İran'ın Fordow ve Natanz tesislerinde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetimlerine tam uyum sağlaması gerekecek. ABD ise, İran'ın taahhütlerini yerine getirmesi durumunda petrol, bankacılık ve ulaştırma sektörlerine yönelik yaptırımları askıya alacak.

Anlaşmanın arka planında, 2015'te imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı'nın (KOEP) 2018'de ABD'nin tek taraflı olarak çekilmesiyle çökmesi yatıyor. O tarihten bu yana İran, uranyum zenginleştirme seviyesini yüzde 60'a kadar yükseltmiş ve uluslararası denetimleri kısıtlamıştı. Son aylarda yapılan dolaylı müzakereler, tarafları yeniden masaya getirdi. Uzmanlar, yeni anlaşmanın KOEP'ten farklı olarak daha kapsamlı denetim mekanizmaları ve balistik füze programına ilişkin maddeler içerdiğini belirtiyor.

Anlaşmanın henüz resmi olarak imzalanmadığı ve son detayların üzerinde çalışıldığı bildiriliyor. ABD'li yetkili, imza töreninin önümüzdeki haftalarda Viyana'da gerçekleşebileceğini söyledi. İran tarafından henüz resmi bir açıklama gelmezken, Tahran yönetiminin anlaşmayı onaylaması için iç siyasi süreçlerden geçmesi gerekiyor. Bölgesel aktörler ve İsrail ise anlaşmaya temkinli yaklaşıyor. Gelişmelerin, Orta Doğu'daki güç dengelerini ve küresel enerji piyasalarını etkilemesi bekleniyor.