BM, gig ekonomisi çalışanlarına standart getiren anlaşmayı kabul

Birleşmiş Milletler Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), dijital platform çalışanlarının istihdam standartlarını belirleyen dünyanın ilk bağlayıcı anlaşmasını kabul etti. "Platform Ekonomisinde İnsana Yakışır İş" sözleşmesi, Cuma günü Cenevre'de düzenlenen 114. Uluslararası Çalışma Konferansı'nda oylandı.

Sözleşme, yemek dağıtımı ve taksi hizmetleri gibi sektörlerde dijital platformlar aracılığıyla çalışan yüz milyonlarca kişiye işçi korumaları sağlamayı hedefliyor. Dünya Bankası'nın 2023 tahminine göre, küresel çapta yaklaşık 435 milyon kişi uygulama tabanlı gig ekonomisinde çalışıyor.

Anlaşma, işçilerin bağımsız yüklenici olarak sınıflandırılmasına son verilmesini, asgari ücret zorunluluğunu, sağlık hizmeti, hastalık izni ve sosyal güvenlik katkılarını içeriyor. Sözleşme, "tüm dijital iş platformları" ve "resmi veya kayıt dışı ekonomideki tüm dijital platform çalışanları" için geçerli.

Oylamada 406 üye lehte, sekiz üye aleyhte oy kullandı, 36 üye çekimser kaldı. ILO'nun İşçi Grubu başkan yardımcısı Amanda Brown, anlaşmayı "platform çalışanları için dönüm noktası" olarak nitelendirdi. Uluslararası İşverenler Örgütü (IOE) Genel Sekreteri Roberto Suarez Santos ise çerçevenin esneklikler içerdiğini ve ulusal yasal sistemlere saygı gösterdiğini belirtti.

ILO'nun doğrudan yaptırım gücü bulunmamakla birlikte, üyeler resmi şikayette bulunarak soruşturma başlatılmasını ve hükümetler üzerinde baskı oluşturulmasını sağlayabiliyor. Ayrıca, bir ülke sözleşmeyi onaylayıp ulusal yasaya dahil ettiğinde, bireyler gig ekonomisi platformlarına karşı yasal işlem başlatabilecek.