İsrail'de medyaya askeri sansür: 2025'te 5 binden fazla haber

İsrail merkezli +972 Magazine internet sitesinin aktardığı verilere göre, uluslararası basın özgürlüğü endeksinde 180 ülke arasında 116. sıraya kadar gerileyen İsrail'de askeri istihbarat, özellikle İran ile yaşanan savaş dönemlerinde haberlerin kamuoyuna ulaşmasını günde ortalama 15 kez engelledi.

Yasalara göre medya kuruluşları, güvenlik içerikli tüm haberleri yayınlamadan önce orduya sunmak zorunda. Füzelerin düştüğü yerler, gizli silah anlaşmaları ve istihbarat faaliyetleri gibi geniş bir yelpazede sansür uygulanıyor. Sansürün zirveye ulaştığı 2024 yılında, orduya denetim için toplam 20 bin 770 haber gönderilirken; bunlardan 1635'i tamamen yasaklanmış, 6 bin 265'inin ise içeriğine müdahale edilerek sansürlenmişti.

Veri kayıtlarına göre 2025 yılında ise orduya onay için sunulan haber sayısı 17 bin 176'ya geriledi. Bu dönemde yayınlanması tamamen engellenen haber sayısı 753 olurken, içeriği değiştirilen veya kırpılan haber sayısı ise 4 bin 974 olarak kayıtlara geçti. Bu rakamlar, 2025'te sansür sayılarında bir önceki yıla kıyasla kısmi bir düşüş yaşandığını gösterse de, 2025 yılı rekor kırılan 2024'ün hemen ardından son 15 yılda medyaya en ağır sansürün uygulandığı ikinci yıl oldu.

İsrail'de yasalar gereği, askeri ya da ulusal güvenliği ilgilendiren her haberin yayınlanmadan önce sansür makamına sunulması zorunlu. Normal şartlarda ordu, sadece devlet güvenliğine 'kesin ve somut zarar' verecek haberleri engelleme yetkisine sahip. 'Güvenlik' tanımı ise gizli silah anlaşmalarından idari gözaltılara, birliklerin konumlarından füze saldırılarının vurduğu noktalara kadar geniş tutuluyor. Bu kurallara uymayan gazeteciler ve medya organları, yayıncıları kapatma, faaliyetlerini askıya alma, para cezası kesme veya dava açma gibi yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor.