Uzaydaki gizemli radyo sinyallerinin kaynağı bulundu

Bilim dünyası, yaklaşık 20 yıldır uzayın derinliklerinden gelen gizemli radyo sinyallerinin kaynağını nihayet belirledi. Sinyallerin, bir yıldızın diğerini adeta "yiyerek" enerji çektiği sıra dışı bir yıldız sistemi olan ASKAP J1745-5051'den geldiği açıklandı. 2005 yılında keşfedilen bu sinyaller, gökbilimcilerin çözmeye çalıştığı kozmik gizemlerden biri olarak kabul ediliyordu.

Sinyallerin kaynağı olan yıldız sistemi, yaşam döngüsünün sonuna yaklaşmış yoğun bir beyaz cüce ile sönük bir kırmızı cüceden oluşuyor. Beyaz cücenin komşu yıldızdan sürekli madde çekmesi nedeniyle bu sistem "vampir yıldızlar" olarak adlandırılıyor. Uluslararası bir araştırma ekibinin Nature Astronomy dergisinde yayımladığı çalışmaya göre, kırmızı cüceden çekilen maddenin büyük bölümü beyaz cücenin yüzeyinde birikiyor ve bu birikim, nova patlamalarına yol açarak radyo sinyallerini üretiyor.

Araştırmanın başyazarı Kovi Rose, bu keşfin önemine vurgu yaparak, "İlk kez bu sinyallerin kaynağını kesin olarak belirledik. Kaynağın, eş yıldızından madde çeken bir beyaz cüce olduğunu tespit ettik" dedi. Rose, uzun periyotlu radyo geçicilerinin yıllardır astronomları şaşırttığını ve şimdiye kadar yalnızca yaklaşık bir düzine örneğinin saptandığını ifade etti.

Araştırmacılar, beyaz cücenin çektiği maddenin milyonlarca dereceye kadar ısındığını ve bu süreçte güçlü X-ışınları yaydığını belirtiyor. Gözlemler, Avustralya'daki ASKAP radyo teleskobu tarafından gerçekleştirildi. Radyo sinyalleri, iki yıldızın manyetik alanlarının etkileşiminden kaynaklanıyor. Yıldızlar, birbirlerinin etrafında 1,4 saatte bir eliptik yörüngede dönüyor ve bu sırada manyetik alanları çarpışarak yüzeylerinden parçacıklar koparıyor.

Ancak, araştırmada yer almayan astronom Alfredo Carpineti, bulguların heyecan verici olduğunu ancak tüm uzun periyotlu radyo sinyallerinin aynı kaynaktan geldiğinin henüz söylenemeyeceğini belirtti. Carpineti, "Evrende hala gizemini koruyan çok sayıda radyo olayı bulunuyor. Bir sinyali kaynağıyla ilişkilendirmek, nasıl üretildiğini anlamanın en kritik adımıdır" dedi.

Araştırma ekibi, bu keşfi gelecekteki çalışmalar açısından "yıldızların Rosetta Taşı" olarak nitelendirdi. Rose, bu buluşun farklı uzun periyotlu radyo sinyali türlerini sınıflandırmaya yardımcı olabileceğini ifade etti. Bilim insanları, sistemi radyo, optik ve X-ışını teleskoplarıyla izlemeye devam ederek sinyallerin oluşum mekanizmasını daha ayrıntılı incelemeyi hedefliyor.