Uzaydaki gizemli sinyallerin kaynağı 'vampir yıldızlar'

Uzayda yaklaşık 20 yıldır her 1,4 saatte bir gelen gizemli radyo sinyallerinin kaynağı belirlendi. Bilim insanları, bu sinyallerin, bir yıldızın diğerinden enerji çektiği sıradışı bir yıldız sisteminden kaynaklandığını açıkladı. 2005 yılında keşfedilen ve 'uzun periyotlu radyo geçicileri' olarak adlandırılan bu sinyaller, gökbilimcilerin uzun yıllardır çözmeye çalıştığı kozmik bilmecelerden biriydi. Uzayda çoğu radyo sinyali yalnızca birkaç milisaniye sürerken, bu sinyaller dakikalarca hatta bir saati bulabiliyor.

Araştırmacılar, sinyallerin kaynağının Dünya'dan yaklaşık 11 katrilyon mil uzaklıkta bulunan ASKAP J1745-5051 adlı yıldız sistemi olduğunu belirledi. Bu sistem, yaşam döngüsünün sonuna yaklaşmış yoğun bir beyaz cüce ile küçük ve sönük bir kırmızı cüceden oluşuyor. Beyaz cücenin komşu yıldızdan sürekli madde çekmesi nedeniyle bu sistem 'vampir yıldız' olarak adlandırılıyor. Araştırmaya göre, kırmızı cüceden çekilen maddenin büyük kısmı beyaz cücenin yüzeyinde birikiyor ve bu birikim zamanla nova patlamalarına yol açarak radyo sinyallerini üretiyor.

Araştırmanın başyazarı Kovi Rose, bu sinyallerin kaynağını kesin olarak belirlediklerini ve bunun, eş yıldızdan madde çeken bir beyaz cüce olduğunu vurguladı. Uzun periyotlu radyo geçicilerinin yıllardır astronomları şaşırttığını belirten Rose, şimdiye kadar yalnızca yaklaşık bir düzine örneğinin tespit edildiğini ifade etti. Ayrıca, beyaz cücenin kırmızı cüceden çektiği maddenin milyonlarca dereceye kadar ısındığı ve bu süreçte güçlü X-ışınları yaydığı da gözlemlendi.

Yıldızlar arasındaki etkileşimlerin radyo sinyallerini ürettiği belirtilirken, sistemdeki yıldızların birbirleri etrafında 1,4 saatte bir eliptik yörüngede döndüğü kaydedildi. Yıldızlar birbirine yaklaştığında manyetik alanlarının çarpıştığı ve yüzeylerinden parçacıkların koparak yüksek hızlarda döndüğü aktarıldı. Bu süreç, 'senkrotron radyasyonu' olarak bilinen radyo dalgalarını oluşturuyor.

Ancak, araştırmada yer almayan astronom Alfredo Carpineti, bu bulguların heyecan verici olduğunu, ancak tüm uzun periyotlu radyo sinyallerinin aynı kaynaktan geldiğinin henüz kesinleşmediğini ifade etti. Carpineti, evrende hala gizemini koruyan birçok radyo olayı bulunduğunu belirtti.

Araştırma ekibi, bu keşfi 'yıldızların Rosetta Taşı' olarak nitelendirerek, farklı uzun periyotlu radyo sinyali türlerini sınıflandırmaya yardımcı olabileceğini vurguladı. Bilim insanları, sistemi radyo, optik ve X-ışını teleskoplarıyla izlemeye devam ederek sinyallerin oluşum mekanizmasını daha ayrıntılı incelemeyi hedefliyor.