Yaşlanmayı tersine çevirme umudu: Hücre yeniden programlama

Life Biosciences adlı biyoteknoloji şirketi, bu hafta başında glokom hastası bir gönüllüye deneysel bir tedaviyi doğrudan göz küresine enjekte ederek ilk doz uygulamasını gerçekleştirdi. Tedavi, gözdeki sağlıklı sinirleri yenileyerek görme kaybına yol açan hastalığı tedavi etmeyi amaçlıyor.

Şirketin kurucu ortağı ve başkanı David Sinclair, bu yaklaşımın glokomun ötesine geçerek diğer yaşlanma hastalıklarını ve hatta yaşlanmanın kendisini tersine çevirebileceğini umuyor. Yöntem, hücreleri daha genç bir duruma döndürmek için 'yeniden programlama' adı verilen bir tekniğe dayanıyor.

Yaşlanma karmaşık bir süreç. 2013 yılında yayımlanan bir çalışma, yaşlanmanın dokuz 'belirtisini' tanımlamıştı. Bunlar arasında telomer kısalması ve hücresel yaşlanma (senesans) gibi süreçler yer alıyor. Ancak bu hedefler zamanla popülerliğini yitirdi. Örneğin, Unity Biotechnology'nin senolitik ilaç denemeleri hayal kırıklığı yaratınca şirket kapandı.

Günümüzde yaşlanma karşıtı araştırmaların odağında hücre yeniden programlama var. Bu yöntem, Nobel ödüllü bir keşfe dayanıyor: Dört genetik faktör, yetişkin bir hücreyi kök hücreye dönüştürebiliyor. Şimdi bilim insanları, bu süreci kontrollü bir şekilde uygulayarak yaşlanmayı tersine çevirmeyi hedefliyor.